حوزه شناختی اهداف آموزشی
هدفهای آموزشی حوزه شناختی به فرایندهایی چون دانستن، شناختن، فهمیدن، اندیشیدن، استدلال کردن و قضاوت کردن مربوط میشود. برای مثال وقتی معلمی از این بابت نگران است که یکی از دانشآموزان او در حل کردن مسائل درس ریاضی با مشکل مواجه است، نگرانی او به حوزه شناختی مربوط میشود. حوزه شناختی به دو بخش تواناییها و مهارتهای ذهنی و بخش دانش تقسیم میشود. در حوزه دانش ، دانشآموز باید بتواند اطلاعاتی را به ذهن خود بسپارد.
مثل تعریف اصطلاحات علمی و فنی درس ، معانی لغات ، دانستن وقایع ، تاریخها ، مکانها و... در بخش مهارتهای ذهنی ، دانشآموز باید بتواند به فهم مطالب نائل شود. مثلا بتواند یک بخش کلی از درس را فهمیده و به زبان خود خلاصه کند. همینطور بتواند مطالب یاد گرفته شده را به کار ببندد. مثلا قوانین مثلثات را در موقعیتهای عملی به کار گیرد. یا اصول روانشناسی را در موقعیتهای جدید اجتماعی به کار بگیرید، یا بتواند موضوعات را مورد داوری و ارزشیابی قرار دهد. تمامی این فرایندها به حوزه شناختی مربوط میشود که نشان میدهد فرد توانستهاست دانش لازم را در زمینه خاصی کسب کند و بر اساس تواناییهای ذهنی خود ، عملیات جدیدی را از لحاظ ذهنی انجام دهد، تحلیل کند ، ترکیب کند و ارزشیابی کند.
این حوزه دارای شش طبقه است.
1. دانش: شامل یادآوری امور جزئی و کلی، یادآوری روش ها و فرایند ها، یا یادآوری الگوها، ساختها و موقعیت هاست. این طبقه به طور عمده بر فرایندهای روانشناختی یادآوری تأکید می کند.
2. فهمیدن: در فهمیدن خود قادر است هدف اصلی یک ارتباط را درک کند و می تواند موارد یا اندیشه هایی را که ارتباط موردنظر بدان پرداخته مورد استفاده قرار دهد.
3. کار بستن: استفاده از انتزاعیات در موقعیت های ویژه عینی است.
4. تحلیل: شکستن یک ارتباط به اجزاء یا عناصر تشکیل دهنده آن به گونه ای که سلسله مراتب نسبی اندیشه ها به صورت روشنی نشان داده شود.
5. ترکیب: پهلوی هم گذاشتن عناصر و اجزاء برای ایجاد یک کل است.
6. ارزشیابی: داوری در مورد ارزش مطالب و روش ها برای مقاصد معین است.
